Klamka nie jest zamkiem. Jest dźwignią, która przez przekładnię w kasetce przesuwa listwę zasuwnicy i wysuwa rolki oraz rygle na obwodzie skrzydła. Kiedy klamka obraca się swobodnie, a nic się nie rusza, przekładnia przestała przenosić ruch.
Trzy scenariusze
- Klamka kręci się w kółko bez oporu. Pękła przekładnia w kasetce. Najczęstszy przypadek, zwykle nagły - jeszcze wczoraj wszystko działało.
- Klamka blokuje się w połowie obrotu. Zasuwnica zacina się albo rolka nie trafia w zaczep. Nie przełamuj oporu siłą - to najkrótsza droga od taniej naprawy do wymiany całej listwy.
- Klamka jest luźna i chwieje się w gnieździe. Najbanalniejszy przypadek: poluzowane wkręty pod maskownicą. Obróć maskownicę u nasady klamki o 90 stopni, dokręć dwa wkręty i sprawdź.
Jak sprawdzić, czy to klamka, czy okucie
Wykręć klamkę i obejrzyj kwadratowy trzpień, który wchodzi w mechanizm. Jeśli jest wytarty albo skręcony, wina leży po stronie klamki i wystarczy ją wymienić. Jeśli trzpień jest prosty, a mechanizm nadal nie reaguje, problem jest w kasetce. Drugi sposób: przy otwartym skrzydle spójrz na listwę okucia w trakcie obracania klamki - jeśli nie przesuwa się ani o milimetr, przekładnia nie pracuje.
Czego nie robić
Nie kręcić klamką na siłę i nie próbować „przepchnąć” blokady. Zasuwnica w dużym skrzydle jest długa i dopasowana na wymiar - jej wymiana kosztuje kilkakrotnie więcej niż naprawa samej kasetki, która w wielu systemach jest dostępna jako osobna część. Nie warto też zalewać mechanizmu preparatem penetrującym: rozpuszcza fabryczny smar i po kilku tygodniach okucie chodzi gorzej niż przed taką „konserwacją”.
Systemy okuć mają znaczenie
Od producenta okucia zależy, czy kasetkę da się kupić osobno i co trzeba zdemontować, żeby się do niej dostać. W okuciach Roto, Siegenia, Winkhaus, GU, Romb i Maco naprawa kasetki jest w większości przypadków możliwa. Rozpoznanie systemu to pierwsza rzecz, jaką się robi przy takim oknie - bez tego nie da się powiedzieć, czy naprawa jest tańsza od wymiany. Oznaczenie producenta znajduje się zwykle wybite na listwie okucia widocznej po otwarciu skrzydła.
Czy klamka z marketu pasuje do każdego okna
Nie zawsze. W oknach PCV najczęściej spotyka się trzpień o przekroju siedmiu milimetrów i rozstaw śrub czterdzieści trzy milimetry, ale bywają inne - zwłaszcza w stolarce aluminiowej i drewnianej oraz w drzwiach balkonowych z klamką dwustronną. Przed zakupem warto zmierzyć rozstaw i długość trzpienia. I pamiętać o rzeczy podstawowej: nowa klamka nie naprawi uszkodzonej zasuwnicy, bo to dwie różne części.
Co zrobić do czasu naprawy
Jeśli okno zostało zablokowane w pozycji zamkniętej - dobrze, zostaw je tak. Jeśli nie da się go domknąć, nie zostawiaj skrzydła uchylonego na dłużej: przy przeciągu pracuje na jednym punkcie i uszkodzenie okucia to kwestia dni. W oknie, którego nie da się zamknąć w ogóle, warto na czas oczekiwania podeprzeć skrzydło, żeby nie wisiało całym ciężarem na dolnym zawiasie.
